OptiNod Academy

OI - Khối lượng hợp đồng mở

Kết hợp bốn góc phần tư giá x OI với dấu funding để phân biệt cùng một cây nến tăng hoặc giảm là do mở vị thế mới hay do đóng vị thế cũ.

OI - Khối lượng hợp đồng mở

OI (Open Interest, khối lượng hợp đồng mở) là tổng số hợp đồng còn đang tồn tại trên thị trường tại một thời điểm. Nó cho thông tin khác với khối lượng giao dịch. Khối lượng cho biết trong cây nến đó giao dịch diễn ra nhiều đến mức nào; OI cho biết tại thời điểm đó có bao nhiêu vốn đang nằm trong thị trường. Khối lượng có thể tăng mạnh trong khi OI không đổi, nếu đó chỉ là quá trình sang tay giữa các vị thế hiện hữu. Ngược lại, một cây nến có khối lượng bình thường vẫn có thể làm OI tăng mạnh, nếu một vị thế mới lớn tìm được đối ứng mới.


Chỉ nhìn giá trị tuyệt đối của OI gần như không đem lại nhiều thông tin giao dịch. "BTC OI 28B" tự nó chỉ là một con số, chưa đủ làm lý do để vào lệnh. Điều có ý nghĩa là sự thay đổi của OI, và phải đặt sự thay đổi đó cạnh biến động giá mới hiểu được chuyện gì đang xảy ra. Đi thêm một bước nữa, khi kết hợp giá x OI với dấu của phí funding (funding rate), bạn có thể phân biệt cùng một cây nến là do mở vị thế mới hay do đóng vị thế cũ.


Khối lượng đo mức độ giao dịch, OI đo lượng vốn đang nằm trong thị trường
Khối lượng đo mức độ giao dịch, OI đo lượng vốn đang nằm trong thị trường

Bốn góc phần tư - bảng chẩn đoán giá x OI


Giá có hai hướng lên và xuống; OI cũng có hai hướng tăng và giảm. Bốn tổ hợp này đại diện cho bốn trạng thái thị trường khác nhau.


  • Giá tăng + OI tăng -> tích lũy vị thế long: Người mua mới đang mở vị thế với người bán mới. Vốn đi vào thị trường và đẩy giá lên. Đây là dạng xu hướng tăng vững nhất.
  • Giá tăng + OI giảm → có thể là short covering hoặc đóng short: Mua lại short hiện hữu là lệnh mua, nên có thể vừa đẩy giá lên vừa giảm OI. Long chốt lời là lệnh bán, nên không giải thích được nhịp tăng. Đừng chỉ dựa vào tổ hợp này để khẳng định ai đã đóng bao nhiêu hay nhịp tăng sẽ kéo dài; hãy xem thêm dữ liệu khớp lệnh và dữ liệu đóng vị thế.
  • Giá giảm + OI tăng -> tích lũy vị thế short: Người bán mới tham gia và kéo giá xuống. Đây là vùng xu hướng giảm đang mạnh lên.
  • Giá giảm + OI giảm -> đóng long (long capitulation): Giá giảm vì các vị thế long hiện hữu bị đóng. Đây là nhịp giảm trong lúc vốn rút ra. Khi quá trình đóng vị thế kết thúc, thị trường có thể xuất hiện nhịp hồi ngắn hạn.

Một nến tăng kèm OI +5% khác với nến tăng kèm OI −5%. Nếu nến giá tăng + OI giảm xuất hiện nhiều hơn trong xu hướng tăng, hãy xét khả năng mua lại short hiện hữu đang hỗ trợ giá thay vì số hợp đồng tăng ròng. Chỉ giá và OI không đủ xác nhận cơ chế đó.


Bốn tổ hợp hướng giá và OI, mỗi tổ hợp ứng với một trạng thái thị trường
Bốn tổ hợp hướng giá và OI, mỗi tổ hợp ứng với một trạng thái thị trường

Thêm dấu funding — bốn trường hợp giá tăng


Trong hợp đồng vĩnh cửu, kết hợp dấu của phí funding (funding rate) với bốn góc phần tư sẽ tách thêm một bước xem ai đang đẩy cùng một cây nến.


  • Giá tăng + OI tăng + funding dương: Long mới đang đẩy giá lên. Đây là xu hướng tăng sạch nhất, nhưng nếu funding dương cực đoan thì long đang dồn quá về một phía, nên rủi ro đóng vị thế ngắn hạn cũng tăng theo.
  • Giá tăng + OI tăng + funding âm: Short mới đang tăng trong khi giá đi lên. Short vẫn vào mà giá vẫn lên, nên người vừa vào short có khả năng sớm bị cắt lỗ hoặc bị ép ngược. Đây là tín hiệu tăng vững nhất khi xuất hiện ở chỗ đi ngược xu hướng.
  • Giá tăng + OI giảm + funding dương: Mua lại short có thể đẩy giá lên trong lúc long chốt lời cùng diễn ra. Không thể kết luận long chốt lời tạo ra nhịp tăng chỉ vì funding dương. OI giảm nghĩa là số hợp đồng mở giảm ròng, không phải bằng chứng rằng hoàn toàn không có vốn mới hay nhịp tăng sắp kết thúc.
  • Giá tăng + OI giảm + funding âm: Đây là short squeeze điển hình. Như funding âm cho thấy, short dồn một phía bị thanh lý cưỡng bức và đẩy giá lên. Nhịp này bùng nổ nhưng ngắn. Khi đợt thanh lý cưỡng bức kết thúc, giá thường quay lại gần vùng đó.

Phía giá giảm cũng tách thành các trạng thái phụ theo cùng cách.


  • Giá giảm + OI tăng + funding dương: Short mới đang vào trong khi long vẫn dồn về một phía. Đọc đây là giai đoạn ngay trước khi long bị thanh lý cưỡng bức theo chuỗi.
  • Giá giảm + OI tăng + funding âm: Gần với trường hợp short mới đang kéo giá xuống. Nếu funding âm cực đoan, đây cũng là chỗ short đang dồn về một phía.
  • Giá giảm + OI giảm + funding dương: Long được tất toán hoặc đóng lệnh, OI giảm và giá đi xuống. Đây không phải nhịp giảm do vốn mới đi vào.
  • Giá giảm + OI giảm + funding âm: Short chốt lời và long đóng vị thế có thể diễn ra cùng lúc. Nhịp giảm mà OI thu hẹp cần tách khỏi chỗ short mới đang kéo xu hướng.

Khi chia thành tám trạng thái như vậy, OI mới trở thành công cụ giao dịch hữu dụng. Nếu chỉ nhìn bốn góc phần tư, một nửa tín hiệu vẫn có thể được diễn giải theo hai hướng; nhưng khi tách thêm bằng dấu của funding, bạn sẽ thấy ai đang dẫn dắt lực mở vị thế.


Cùng một mức tăng OI cho thấy chủ thể khác nhau tùy dấu funding
Cùng một mức tăng OI cho thấy chủ thể khác nhau tùy dấu funding

Xác nhận OI cho giao dịch phá vỡ vùng đi ngang


Xác nhận OI có thể làm bộ lọc hỗ trợ khi vào theo phá vỡ vùng đi ngang. Mức giảm phá vỡ giả phải đo theo tài sản, khung thời gian và quy tắc; không có cơ sở trong bài để giả định luôn giảm một nửa.


Nến ngày ETH tiến tới vùng đỉnh trước đó quanh 4.800 USD.Ngay bên dưới vùng đó, giá tạo vùng đi ngang trong 4 tuần.Rồi xuất hiện một cây nến đóng cửa phá lên trên biên trên của vùng này,trong cùng 24 giờ đó, ETH Aggregated OI (tổng hợp trên toàn bộ sàn) tăng rõ rệt so với trung bình 5 ngày trước.Phí funding (funding rate) dương nhưng không ở mức cực đoan (ví dụ từ 0,1% trở lên).Vào long tại giá đóng cửa của cây nến đó, đặt dừng lỗ dưới trung tâm vùng đi ngang.Nếu trong 3 cây nến tiếp theo OI quay lại mức trung bình, hoặc giá đóng cửa trở lại bên trong vùng đi ngang, xem đó là phá vỡ giả và đóng vị thế.


Điểm cốt lõi là giá phá vỡ + OI cùng tăng + funding không cực đoan. Điều đó cho thấy đây là cú phá vỡ thật, do vốn mới đi vào và kéo giá lên. Nếu funding ở mức cực đoan, đó là cảnh báo rằng chính lần vào lệnh này có thể sớm dẫn tới đóng vị thế. Nếu giá thoát khỏi vùng đi ngang trong khi OI chỉ ở mức bình thường hoặc giảm, cú phá vỡ đó nhiều khả năng là short squeeze và có thể đảo chiều trong vài ngày.


Đảo ngược cùng một thiết lập, bạn có thể dùng nguyên logic này cho lệnh short khi giá phá xuống dưới biên dưới của vùng đi ngang.


Xác nhận phá vỡ biên trên bằng OI tăng và funding trung tính
Xác nhận phá vỡ biên trên bằng OI tăng và funding trung tính

Bản đồ thanh lý là các mức thanh lý, khác với OI


Heatmap thanh lý do các sàn và nhà cung cấp dữ liệu hiển thị là một thứ khác với OI. Nó ước tính các vùng giá nơi vị thế dùng đòn bẩy có thể bị thanh lý cưỡng bức đang chồng chất, và đánh dấu sẵn những chỗ giá có thể bị kéo đi rất nhanh. Đây là thứ trader phái sinh thường gọi là "bản đồ thanh lý", "đường thanh lý long", "đường thanh lý short". Nếu OI là tổng số dư vị thế đang mở, thì bản đồ thanh lý là bản đồ phụ cho biết số dư đó có thể bị thanh lý cưỡng bức tại những mức giá nào.


Nếu trộn lẫn hai khái niệm này, diễn giải sẽ sai lệch. OI tăng nghĩa là vị thế mới tăng lên; đường thanh lý là kết quả ước tính xem các vị thế đó có thể bị quét ở đâu. OI tăng không có nghĩa một vùng giá cụ thể ngay lập tức trở thành mục tiêu. Trước tiên hãy dùng giá x OI x funding để xác định hướng của dòng vốn, sau đó dùng bản đồ thanh lý để kiểm tra các vùng giá nơi dừng lỗ và chốt lời có thể tập trung.


Nếu lượng thanh lý long lớn dày đặc ở phía dưới, vùng giá đó có thể trở thành ứng viên chốt lời cho vị thế short. Nếu lượng thanh lý short lớn tập trung ở phía trên, đó có thể là ứng viên chốt lời cho vị thế long. Tuy nhiên, không mặc định vào lệnh ngược chiều chỉ vì giá chạm đường thanh lý. Chỉ xem xét vào lệnh ngược chiều khi sau thanh lý cưỡng bức, OI giảm, delta bẻ ngược hướng, và giá đóng cửa quay lại bên trong vùng đó.


OI là số dư vị thế, bản đồ thanh lý là vùng giá vị thế bị buộc đóng
OI là số dư vị thế, bản đồ thanh lý là vùng giá vị thế bị buộc đóng

Ý nghĩa của OI giảm mạnh ngay trước đáo hạn


Mẫu hình OI giảm mạnh ngay trước ngày đáo hạn hợp đồng tương lai hoặc quyền chọn tự nó không mang tín hiệu nào. Cần xem đây là giai đoạn phải điều chỉnh cách diễn giải. Vào ngày đáo hạn, việc OI giảm do hợp đồng đáo hạn được đóng hoặc rollover là dòng chảy thị trường bình thường; nếu đọc ý định mua bán từ biến động OI trong giai đoạn này, bạn sẽ tạo ra tín hiệu giả.


Ở những thị trường có kỳ đáo hạn quý hoặc tháng rõ ràng như hợp đồng tương lai Bitcoin trên CME, không nên đọc sự sụt giảm OI từ 1 tuần trước đáo hạn như tín hiệu dòng tiền đang đổi hướng. Sau ngày đáo hạn, OI thường tích lũy trở lại; vùng giá nơi quá trình tích lũy đó bắt đầu cho biết vùng giá mà dòng vốn bắt đầu vào lại trong tháng tiếp theo.


Khi quyền chọn đáo hạn, cũng kiểm tra dòng gamma hedge. Quad witching của phái sinh cổ phiếu Mỹ và đáo hạn quý quyền chọn BTC là đáo hạn của hai thị trường khác nhau. Trước đáo hạn, gamma hedge có thể giảm hoặc khuếch đại biến động tùy cấu trúc vị thế, nên không đoán sẵn hướng. Nếu không tách được dòng liên quan đáo hạn, hoãn tín hiệu hướng của OI trong giai đoạn đó.


Những vùng OI mất ý nghĩa


Sai lệch thường xảy ra nhất khi chỉ nhìn OI của một sàn đơn lẻ. Nếu chỉ nhìn Binance OI để đánh giá toàn thị trường, bạn sẽ bỏ lỡ dòng chảy trên OKX, Bybit, CME và Deribit. Hãy dùng Aggregated OI từ các nhà cung cấp dữ liệu như Coinglass hoặc Laevitas để nhìn toàn thị trường. Khi OI của một sàn đơn lẻ biến động đột ngột, nguyên nhân cũng thường là vấn đề vận hành của riêng sàn đó, như hủy niêm yết, đổi engine thanh lý cưỡng bức hoặc đổi chính sách phí.


Một bẫy khác là lẫn đơn vị hợp đồng với trường API. Trong thống kê OI Binance, COIN-M BTCUSD sumOpenInterest là số hợp đồng, sumOpenInterestValue là giá trị BTC. USDⓈ-M BTCUSDT có số lượng bằng BTC và giá trị bằng USDT. Phân biệt số hợp đồng, lượng tài sản cơ sở và giá trị, rồi dùng quy cách hợp đồng cùng giá để so sánh chung đơn vị danh nghĩa.


Bẫy thứ ba là áp khái niệm OI vào thị trường spot. Trong spot, quyền sở hữu tài sản được chuyển giao ngay khi mua, nên không có khái niệm hợp đồng mở. "BTC OI" luôn là tổng hợp của thị trường phái sinh. Dòng tiền spot cần được theo dõi riêng bằng OBV hoặc khối lượng giao dịch.


Hai yếu tố hội tụ làm tín hiệu OI có trọng lượng hơn


Để sử dụng phân tích OI một cách đáng tin cậy, cần có hai yếu tố cùng hội tụ.


  • Dấu và cường độ của phí funding (funding rate): Trong thị trường Perp, phải xem funding cùng với OI mới thấy chính xác độ nghiêng của thị trường. Funding dương mạnh trong khi OI tăng lớn là thị trường nghiêng về long; funding âm mạnh trong khi OI tăng lớn là thị trường nghiêng về short. Những vùng nghiêng cực đoan là nơi tìm thiết lập theo hướng ngược lại.
  • Độ dày của heatmap thanh lý: Khi biết đường thanh lý tập trung ở đâu và dày đến mức nào, bạn sẽ thấy giá có thể bị kéo về đâu. Nếu điểm dừng lỗ của lệnh nằm ngay trên hoặc dưới một đường thanh lý lớn, vùng đó dễ trở thành nơi dừng lỗ bị quét trước. Vì vậy, hãy đặt dừng lỗ cách đường thanh lý một khoảng đủ rộng.

Tín hiệu OI có trọng lượng hơn khi giá-OI, funding và bản đồ thanh lý đồng thuận
Tín hiệu OI có trọng lượng hơn khi giá-OI, funding và bản đồ thanh lý đồng thuận