OptiNod Academy

Ichimoku — 5 bước hoàn tất một nhịp sóng

Mây khung lớn định hướng, Lagging Span xác nhận tư cách, sóng N tạo hình thái, mục tiêu giá chốt đích, ngày biến đổi bổ sung thời điểm — nối một nhịp sóng từ vào đến đóng lệnh.

Ichimoku — 5 bước hoàn tất một nhịp sóng

Ichimoku không cần phỏng đoán. Mây (Kumo) ở khung lớn quyết định hướng, Lagging Span (Chikou) xác nhận tư cách, sóng tạo hình thái, mục tiêu giá chỉ ra đích đến, và ngày biến đổi bổ sung thời điểm. Đi theo một nhịp sóng đúng trình tự này thì từ lúc vào lệnh đến lúc đóng lệnh nối liền thành một mạch trên cùng một biểu đồ.


Năm bước hoàn tất một nhịp sóng


Khi lần lượt đặt các công cụ đã bàn riêng trong loạt bài này lên một giao dịch, Ichimoku trở thành một quy trình liền mạch gồm năm bước: xác định hướng, xác nhận tư cách, tạo hình thái, chốt mục tiêu, và bổ sung thời điểm.


Trình tự như sau. Mây (Kumo) khung thời gian lớn hơn quyết định hướng. Để xác nhận tư cách, ta xem Lagging Span (Chikou) đã thoát ra khỏi vùng giá của 26 nến trước hay chưa. Để đọc hình thái, ta xem sóng N trong lý thuyết sóng đã vượt đỉnh cực trị liền trước để hoàn thành hay chưa. Mục tiêu thì tính bằng các công thức của lý thuyết mục tiêu giá. Thời điểm thì bổ sung bằng cách chồng ngày biến đổi của lý thuyết thời gian lên tín hiệu giá.


Năm bước này chỉ chuyển sang bước kế tiếp khi bước trước đã thông qua. Chưa xác định được hướng thì không xét tư cách, không có tư cách thì không tính mục tiêu. Dưới đây là một trường hợp giả định đơn giản, không gắn mã tài sản hay con số thực tế, để theo dõi xem năm bước nối với nhau ra sao trong một nhịp sóng.


Năm bước hoàn tất một nhịp sóng
Năm bước hoàn tất một nhịp sóngSơ đồ mạch công việc nối từ trên xuống dưới năm bước hướng (mây khung lớn)→tư cách (Lagging Span)→hình thái (sóng N)→mục tiêu (mục tiêu giá)→thời điểm (ngày biến đổi)

Hướng do mây khung lớn quyết định


Bước đầu tiên là cố định hướng ở khung thời gian cao hơn một bậc so với khung sẽ giao dịch. Nếu giao dịch bằng nến ngày thì xem mây của nến tuần. Khi giá nến tuần nằm phía trên mây thì chỉ tìm lệnh long, nằm dưới mây thì chỉ tìm lệnh short. Khi giá nến tuần lọt vào trong mây thì hướng ở khung lớn chưa rõ, nên bỏ qua tài sản đó.


Sở dĩ phải cố định hướng bằng mây khung lớn là vì phần lớn tín hiệu khung thấp đi ngược xu hướng, nghịch với dòng chảy ở khung lớn. tín hiệu khung thấp cùng hướng với mây khung lớn thì cưỡi theo dòng chảy, còn tín hiệu lệch hướng thường va vào dòng chảy khung lớn và bị đẩy ngược lại. Cố định hướng trước thì ta có điều kiện để lọc bỏ những tín hiệu lệch hướng.


Sau khi cố định hướng, đi xuống theo thứ tự tuần → ngày → 4 giờ. Lấy hướng ở khung tuần, xác nhận setup ở khung ngày, rồi dùng khung 4 giờ thấp hơn để xác nhận thực thi. Dù tuần đang long, hoãn thực thi nếu giá 4 giờ sâu dưới mây. Xét vào khi 4 giờ trở lại trên mây và cùng hướng tuần, ngày. Chờ cả khung lớn, trung gian và nhỏ đồng hướng.


Không phải cứ tín hiệu khung thấp lệch hướng với mây khung lớn là vứt bỏ vô điều kiện. Ta chỉ coi đó là tín hiệu ngược xu hướng nên giảm khối lượng vào lệnh hoặc bỏ qua. Nếu nến tuần ở phía trên mây mà nến ngày phát tín hiệu short thì lệnh short đó nằm ở nơi đi nghịch dòng chảy khung lớn, nên đừng vào với khối lượng bình thường.


Hướng do mây khung lớn quyết định
Hướng do mây khung lớn quyết địnhXếp tuần (hướng)·ngày (setup)·4 giờ (xác nhận thực thi) từ lớn xuống nhỏ, nhấn mạnh cả ba đều trên mây

Tư cách do Lagging Span xác nhận


Khi hướng đã xác định là long thì bước tiếp theo là xem cấu hình ở nến ngày đã đủ tư cách hay chưa. Đó là nơi giá leo lên phía trên mây và các chuyển tăng (好転) hội tụ khi đường Tenkan vượt lên trên đường Kijun. Ta lấy ba điều kiện của Sanyaku Kouten đã bàn ở phần 5, cộng dồn thành điểm để chấm.


Ba điều kiện là chuyển tăng cân bằng biểu, chuyển tăng Lagging và chuyển tăng mây. Tenkan vượt lên trên Kijun là chuyển tăng cân bằng biểu; Lagging Span thoát lên trên vùng giá của 26 nến trước là chuyển tăng Lagging; giá đóng cửa vượt qua mây là chuyển tăng mây. Mỗi điều kiện tính một điểm: một điểm thì chỉ quan sát, hai điểm là chuẩn bị, và chỉ Sanyaku Kouten đủ cả ba điểm mới có tư cách vào lệnh. Riêng việc giá vượt mây mới được một điểm nên chưa phải Sanyaku Kouten.


Ba chuyển tăng thường dựng lên theo thứ tự: chuyển tăng cân bằng biểu trước, chuyển tăng Lagging kế đó, và chuyển tăng mây sau cùng. Nhưng đây chỉ là mẫu hình điển hình và có ngoại lệ. Khi giá vọt lên nhanh thì chuyển tăng mây có khi dựng lên trước cả chuyển tăng Lagging. Vì vậy ta đừng đặt thứ tự thành điều kiện cố định, mà chỉ nhìn xem cả ba điểm đã đủ hay chưa để xét tư cách.


Ở bước này ta dùng Lagging Span làm vòng thẩm định tư cách. Như đã bàn ở phần 3, Lagging Span là đường dời giá đóng cửa hôm nay lùi về 26 nến, nên nó phải leo lên dứt khoát trên vùng giá của 26 nến trước thì chuyển tăng Lagging mới dựng lên. Nếu giá ở trên mây, Tenkan ở trên Kijun mà riêng Lagging Span còn kẹt trong vùng giá 26 nến trước thì mới đủ hai điểm, cấu hình vẫn chưa hoàn thành.


Khi đọc Lagging Span thì xem luôn ở vị trí 26 nến trước có vùng cung hàng chặn đường hay không. Nếu ngay tại đó có một cây nến lớn hoặc vùng cung hàng dày nằm chắn lối Lagging Span đi qua thì dù chuyển tăng Lagging đã dựng lên, đó vẫn là nơi giá sẽ khựng lại một nhịp trước khối lượng đó. Còn nếu vị trí 26 nến trước là khoảng trống, Lagging Span lơ lửng không vướng víu, thì không có cung hàng đè từ trên xuống, tư cách càng vững.


Tư cách do Sanyaku Kouten xác nhận
Tư cách do Sanyaku Kouten xác nhậnHình đối chiếu trường hợp giá ở phía trên mây·Tenkan ở phía trên Kijun nhưng Lagging Span bị giam trong vùng giá 26 nến trước nên chỉ lấp được hai điểm, với trường hợp cả Lagging Span cũng thoát ra khoảng trống nên lấp đủ ba điểm

Hình thái do sóng N tạo ra


Dù chuyển tăng đã đủ thì việc hình thái của giá đã định hình thành xu hướng hay chưa lại là chuyện xét riêng. Sóng N trong lý thuyết sóng đã bàn ở phần 6 tạo ra hình thái này. Từ đáy khởi đầu lên đỉnh một nhịp (đi lên), từ đỉnh đó xuống đáy điều chỉnh một nhịp (hồi lại), rồi lên lại vượt qua đỉnh liền trước thì sóng N hoàn thành.


Mấu chốt của việc hoàn thành N là động tác cuối cùng vượt qua đỉnh cực trị liền trước. Nếu nhịp tăng cuối dừng lại mà không vượt được đỉnh liền trước thì chỉ là một nhịp điều chỉnh đơn thuần, N không hoàn thành. Đặt đáy khởi đầu là A, đỉnh là B, đáy điều chỉnh là C thì khoảnh khắc giá từ C lên lại vượt qua B chính là lúc N dựng lên.


Ở bước này hình thái và tư cách đỡ lấy nhau. Khi giá hoàn thành N ngay tại nơi chuyển tăng Lagging đã dựng lên thì dòng chảy đã thoát khỏi vùng giá 26 nến trước, và hình thái đã vượt đỉnh liền trước, cả hai cùng chỉ về một hướng. Còn nếu chỉ một trong hai dựng lên thì cấu hình vẫn còn một vế chưa được lấp đầy.


Hình thái do sóng N tạo ra
Hình thái do sóng N tạo raHình đánh dấu đáy khởi đầu A·đỉnh B·đáy điều chỉnh C và cho thấy hình thái N hoàn thành khi từ C lên lại vượt qua B

Mục tiêu do mục tiêu giá chỉ ra


Khi N hoàn thành thì ta tính giá mục tiêu bằng chính bộ A·B·C đó, dùng bốn công thức của lý thuyết mục tiêu giá đã bàn ở phần 9. A là đáy khởi đầu, B là đỉnh, C là đáy điều chỉnh.


  • Giá tính N: C + (B − A). Là giá lấy biên độ nhịp tăng đầu rồi nâng lên lại từ C.
  • Giá tính E: B + (B − A). Là giá chồng thêm một lần biên độ nhịp tăng đầu lên trên B.
  • Giá tính V: B + (B − C). Là giá hồi lại lên trên B đúng bằng biên độ điều chỉnh.
  • Giá tính NT: C + (C − A). Là giá lấy C làm gốc rồi cộng thêm biên độ từ A đến C.

Bốn giá này không phải mục tiêu chắc chắn sẽ chạm tới. Hãy xem chúng là các giá ứng viên. Như đã bàn ở phần 13, khi chốt lời ta không nhắm một giá thành một điểm, mà coi vùng giá nơi bốn ứng viên xúm lại gần nhau là vùng chốt lời. Khi nhiều công thức cùng chỉ về một nơi thì vùng đó càng đáng tin hơn.


Nơi ứng viên mục tiêu giá trùng với ngày biến đổi của lý thuyết thời gian thì độ tin cậy còn dâng lên. Vì mục tiêu chốt bằng giá và ứng viên đảo chiều chốt bằng thời gian cùng chỉ về một chỗ. Sự trùng hợp này được lấp ở bước cuối bằng ngày biến đổi.


Mục tiêu do mục tiêu giá chỉ ra
Mục tiêu do mục tiêu giá chỉ raHình đánh dấu bốn giá ứng viên N·E·V·NT tính từ A·B·C lên trục giá và gom vùng có từ hai giá trở lên xúm lại gần nhau thành vùng chốt lời

Thời điểm do ngày biến đổi bổ sung


Bước cuối là thêm ngày biến đổi của lý thuyết thời gian. Đếm số cơ bản 9·17·26 ở phần 10 và các số lớn 76·226 từ điểm ngoặt gần nhất để đánh dấu ngày có thể đổi trước. 9 và 26 là số tuyệt đối làm điểm xuất phát của phép kết hợp; 17 là 9×2−1.


Bản thân ngày biến đổi không phải tín hiệu vào lệnh hay đóng lệnh. Như đã bàn ở phần 11, tổ hợp số cơ bản quá nhiều nên hầu như ngày nào cũng có ứng viên, lại có thêm thiên kiến xác nhận chỉ nhớ những ngày trúng sau khi sự việc đã xảy ra. Vì là cấu trúc đa so sánh và chọn lựa sau khi đã biết kết quả, nó rất khó phản bác bằng định lượng. Ta không giao dịch chỉ dựa vào ngày biến đổi.


Ngày biến đổi chỉ được chấp nhận khi đi kèm tín hiệu giá. Khi giá chạm vào vùng ứng viên mục tiêu giá đúng lúc trùng với ngày biến đổi, và ngay tại đó xuất hiện tín hiệu giá như giao cắt chết (death cross) giữa Tenkan với Kijun hay mây xoắn lại, thì ta mới dùng làm căn cứ để đóng lệnh hoặc đổi hướng. Nếu khối lượng giao dịch tăng vọt vào ngày biến đổi, hoặc nơi đó trùng với vùng cung hàng lớn, thì độ tin cậy lên thêm một bậc. Khi cùng một nơi được chỉ ra bằng cả giá lẫn thời gian, lại có thêm khối lượng dồn vào, thì đó là nơi vững chắc nhất với ba căn cứ tụ về một chỗ. Còn ngày biến đổi chỉ trúng ngày tháng mà không có tín hiệu giá thì không dùng làm căn cứ.


Thời điểm do ngày biến đổi bổ sung
Thời điểm do ngày biến đổi bổ sungHình đếm 9·17·26 nến từ điểm uốn liền trước để đánh dấu các ngày biến đổi ứng viên, rồi nhấn mạnh nơi có khối lượng tăng vọt và tín hiệu giá cùng xuất hiện vào ngày trùng với vùng chốt lời mục tiêu giá

Treo cắt lỗ·chốt lời vào cấu trúc


Nơi đã vào lệnh bằng năm bước thì việc đóng lệnh cũng treo vào cấu trúc Ichimoku. Đừng đặt cắt lỗ theo một biên độ tùy ý, mà đặt ngay bên ngoài đường gần hơn giữa Kijun và ranh giới mây. Mây càng dày thì khoảng cách đó càng dài, nên giảm khối lượng tương ứng.


Đóng lệnh bám theo chia làm hai bước. Chừng nào giá còn nối tiếp dòng chảy ở phía trên mây thì cầm theo. Khi Tenkan rơi xuống dưới Kijun thì giảm một phần; khi giá đóng cửa quay vào lại trong mây, hoặc Lagging Span bị giam lại trong vùng giá 26 nến trước, thì đóng toàn bộ. Khi chạm vùng chốt lời mục tiêu giá thì bớt một phần, phần còn lại cầm theo cho đến khi cấu trúc vỡ.


Tóm lại, cấu hình của trường hợp hợp lưu như sau.


  • Vào lệnh: Cố định hướng long phía trên mây tuần. Xác nhận setup ngày đủ ba điều kiện chuyển tăng, Lagging Span vượt vùng giá 26 nến trước và N phá đỉnh trước. Thực thi khi khung 4 giờ thấp hơn cũng cùng hướng tuần và ngày.
  • Cắt lỗ: Đặt bên ngoài đường gần hơn giữa Kijun và đáy mây. Mây càng dày thì giảm khối lượng đúng bằng khoảng cách đó.
  • Chốt lời: Đóng một phần ở vùng mục tiêu giá nơi các ứng viên N·E·V·NT trùng nhau. Nếu vùng đó trùng với ngày biến đổi và đi kèm tín hiệu giá thì tăng tỷ trọng đóng lệnh.
  • Giảm vị thế: Khi Tenkan rơi xuống dưới Kijun thì giảm một phần.
  • Vô hiệu hóa: Nếu giá đóng cửa quay vào lại trong mây, hoặc Lagging Span bị giam lại vào trong vùng giá 26 nến trước, thì đóng toàn bộ.

Bán cũng dựng năm bước đó theo chiều ngược lại. Ta chấm Sanyaku Gyakuten bằng cách lật ngược nguyên si Sanyaku Kouten của long. Đó là ba điều kiện: chuyển giảm cân bằng biểu khi Tenkan hạ xuống dưới Kijun, chuyển giảm Lagging khi Lagging Span thoát xuống dưới vùng giá 26 nến trước, chuyển giảm mây khi giá đóng cửa phá xuống khỏi mây. Nơi giá nến tuần ở dưới mây cố định hướng thành short, cả ba chuyển giảm đều đủ, giá phá xuống dưới đáy liền trước nên N hoàn thành, và mục tiêu giá tính xuống dưới, chính là điểm vào short. Cắt lỗ đặt phía trên đường gần hơn giữa Kijun và đỉnh mây.


Mạnh trong thị trường xu hướng và lung lay khi đi ngang


Dù năm bước này đều khớp khít thì Ichimoku phát huy tác dụng vẫn có điều kiện. Ichimoku là công cụ đi theo xu hướng nên mạnh khi giá nới rộng chỗ đứng về một hướng, còn khi đi ngang lên xuống trong biên độ hẹp thì tín hiệu biến thành cú lừa. Như đã bàn ở phần 4, khi đi ngang thì mây mỏng đi và Tenkan·Kijun·Lagging Span rối vào với giá, nên chuyển tăng và chuyển giảm luân phiên bật lên trong khoảng cách ngắn.


Vì vậy ta đặt việc nhận diện đi ngang làm điều kiện phải vượt qua trước khi vào lệnh. Khi mây mỏng đi và năm đường rối vào một chỗ thì tắt tín hiệu Ichimoku và đứng ngoài quan sát. Nếu độ dày mây dưới 1,5% giá đóng cửa thì xem là mây mỏng và không giao dịch tín hiệu phá vỡ. Muốn xem là setup thì độ dày phải từ 2,5% giá đóng cửa trở lên, như ở bài tổng quan. Năm bước chỉ lần lượt thông qua ở nơi xu hướng đã định hình.


Đừng khái quát hóa rằng Ichimoku phát huy tác dụng bất kể tài sản và khung thời gian. Cùng một quy tắc Ichimoku nhưng ở tài sản có thiên hướng xu hướng mạnh thì thành tích tốt, còn ở tài sản hay quay về đi ngang thì thành tích kém. Ở các khung thời gian ngắn nhiều nhiễu như 1~5 phút thì cú lừa cũng tăng vọt.


Mạnh trong thị trường xu hướng và lung lay khi đi ngang
Mạnh trong thị trường xu hướng và lung lay khi đi ngangHình đối chiếu vùng năm đường mở rộng về một hướng nên tín hiệu phát huy tác dụng trong thị trường xu hướng, với vùng mây mỏng đi và đường rối vào nhau nên chuyển tăng·chuyển giảm luân phiên bật lên khi đi ngang

Xem lịch giao dịch trước khi chạm vào mặc định


Cuối cùng, đánh giá có chỉnh mặc định 9·26·52 cho tài sản hay không. Trước hết kiểm tra lịch giao dịch và đơn vị nến. Có cách giải thích gắn 26 nến với một tháng ngày giao dịch, nhưng không khẳng định đó là nguồn gốc đã xác lập của 9·26·52. Cổ phiếu, FX và crypto có lịch khác nhau, nên cùng 26 nến có thể trải dài khác nhau trên lịch.


Trên nến ngày crypto, 26 nến là 26 ngày. Riêng khác biệt này không đòi hỏi đổi mặc định. Các phương án 10-30-60, 20-60-120, 7-22-44 là ứng viên để so sánh, không phải giá trị tự động áp dụng. Nếu đổi kỳ đường hay độ dời, không tự động đổi cả số cơ bản thời gian; ghi riêng từng thiết lập.


Vì thế giá trị hiệu chỉnh chỉ được chấp nhận sau khi đã backtest so sánh cùng với mặc định. Ta không dùng riêng giá trị hiệu chỉnh, mà chạy song song với 9·26·52, rồi xác nhận bằng quy tắc giá·mây xem ở tài sản đó bên nào lời lỗ tốt hơn. Ngày biến đổi của lý thuyết thời gian có rủi ro chọn lựa sau khi đã biết kết quả nên không dùng làm chuẩn chấm điểm của backtest này; ta chỉ phân định thắng thua bằng quy tắc giá và mây.


Xem lịch giao dịch trước khi chạm vào mặc định
Xem lịch giao dịch trước khi chạm vào mặc địnhHình so sánh việc áp dụng song song mặc định 9·26·52 và giá trị hiệu chỉnh tiền mã hóa lên cùng một biểu đồ nến ngày để thấy vị trí của mây và các đường thay đổi ra sao

Chỉ nơi đã đi qua hướng·tư cách·hình thái·mục tiêu·thời điểm theo trình tự này mới xem là điểm vào. Hễ còn một bước nào trống thì nơi đó cứ chờ. Dùng Ichimoku đúng như Hosoda đặt ra chính là giữ trọn trình tự năm bước này đến cùng.